Στο εναρκτήριο πάνελ του 6ου Συνεδρίου CYBER GREECE, με θέμα «Υβριδικές Απειλές: Το Νέο Τοπίο», ανέδειξα την ανάγκη ριζικής αναθεώρησης της προσέγγισής μας στην ασφάλεια και την πολιτική προστασία.
Εξήγησα ότι οι υβριδικές απειλές συνδυάζουν κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση, οικονομικές πιέσεις και δολιοφθορές, αξιοποιώντας τον συντονισμό, την ασυμμετρία και την ασάφεια.
Τόνισα ότι πρέπει να περάσουμε από την αντιμετώπιση μεμονωμένων περιστατικών στη συντονισμένη διαχείριση κρίσεων και των αλυσιδωτών επιπτώσεών τους. Υπογράμμισα, παράλληλα, ότι η προστασία πρέπει να επεκτείνεται στην καθημερινότητα των πολιτών, διασφαλίζοντας την πρόσβασή τους σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες και ενισχύοντας την κοινωνική εμπιστοσύνη. Επισήμανα ότι προτεραιότητά μας πρέπει να είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ετοιμότητας των θεσμών, των υποδομών και της κοινωνίας απέναντι σε απρόβλεπτες κρίσεις.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου, πρότεινα τρεις βασικούς άξονες: μακροπρόθεσμη στρατηγική σκέψη, κυβερνοθωράκιση και επιστημονική διαχείριση κρίσεων στο πεδίο.
Αμέσως μετά συντόνισα τη συζήτηση που ακολούθησε, με τη συμμετοχή του Γιάννη Μαστρογεωργίου, Ειδικού Γραμματέα Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού, του Δημήτρη Ζαμπακόλα, Υποδιοικητή της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, και του Γεωργίου-Μάριου Καραγιάννη, Διευθυντή του Κέντρου Έρευνας Φυσικών Καταστροφών και Διαχείρισης Κρίσεων της Ακαδημίας Αθηνών, με επίκεντρο τις σύγχρονες προκλήσεις στον τομέα των υβριδικών απειλών.
Εξετάσαμε τα χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν μια «τυπική» κυβερνοεπίθεση από μια σύνθετη υβριδική επιχείρηση, καθώς και την ανάγκη θέσπισης επιχειρησιακών πρωτοκόλλων έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση κατάρρευσης των ψηφιακών συστημάτων διαχείρισης εν μέσω κρίσης. Ιδιαίτερη έμφαση δώσαμε στον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης και των μηχανισμών παραγωγής και διάδοσης παραπληροφόρησης στη διάβρωση της κοινωνικής εμπιστοσύνης.
Παράλληλα, συζητήσαμε βέλτιστες πρακτικές από το αμερικανικό μοντέλο διαχείρισης καταστροφών, οι οποίες θα μπορούσαν να προσαρμοστούν στο ευρωπαϊκό και το ελληνικό πλαίσιο, καθώς και τις σημαντικότερες μεσοπρόθεσμες ευπάθειες που αναδεικνύονται μέσα από τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της χώρας. Τέλος, αναδείξαμε τη σημασία της αξιοποίησης της επιστημονικής έρευνας για την ανάπτυξη πρακτικών εργαλείων υποστήριξης της λήψης αποφάσεων από τα στελέχη πρώτης απόκρισης, συνδέοντας τη στρατηγική προετοιμασία με την επιχειρησιακή δράση.